Depolama, verinin gün içinde durduğu yerdir. Yedek, o yer bozulunca açılan kopyadır. İkisi aynı rafta duruyorsa ikisi de aynı anda gider. Dolu Dükkân diski, kopyayı ve geri yüklemeyi ayrı kurar. Kopya hiç açılmadan “yedek var” denmez.
Veri, bu yuvalardaki disklerde durur. Kopya başka bir yerde olmalıdır. Görsel, hizmetin anlatımı için kullanılmıştır.
Bu hizmetin içinde ne var?
Depolama ve yedekleme, tek bir ürünün iki adı değildir. Disk dolar, kopya alınır, alınan kopya açılır. Üçü de ayrı iştir.
Depolama. Dosya sunucusu, NAS ve sanal makinelerin diskleri. Boş alan, dolan klasör ve kameranın doldurduğu arşiv burada belli olur.
Yedek kopya. Sanal makine ve dosya, Veeam ile ikinci bir alana yazılır. Veritabanı, açılır halde geri gelsin diye uygulama farkında alınır.
Geri yükleme denemesi. Ayda bir dosya ve bir makine, canlı sistemin üstüne değil, ayrı bir yere açılır. Açılmayan iş, ertesi gün düzeltilir.
Ofis dışı kopya. Bir kopya binanın dışında durur. Yer, başka bir şube, dışarı çıkan bir disk ya da bulut olabilir. Seçim, işin ne kadar süre kapalı kalabileceğine göre yapılır.
Üç katman
Depolama
Gün içindeki veri burada durur. Ortak klasör, muhasebe veritabanı ve sanal disk aynı hızda büyümez. Kamera kaydı, belge klasöründen hızlı dolar. Hangisinin nerede duracağı ve boş alanın ne zaman biteceği baştan yazılır.
Yedek kopya
Sanal makine yedeğini Veeam ile alırız. Dosya, tüm makine ya da veritabanı ayrı ayrı geri gelir. Ortamda çalışan başka bir yedek yazılımı işini görüyorsa, sırf isim değişsin diye sökülmez. İkinci yazılım, ancak birincisi geri açılmıyorsa konur.
Felaket sırası
Önce hangi sistemin açılacağı yazılır. Etki alanı, dosya ve muhasebe aynı anda ayağa kalkmaz. Süre, işin tahammülüne göre müşteriyle konur. Bu sıra, ikinci bir bina satın almak değildir. Kopyanın durduğu yer ve açılış sırasıdır.
Veri nerede durur?
Yedek listesi, “sunucudaki her şey” cümlesiyle yazılmaz. Dışarıda kalan disk, listenin dışında kalır.
Ortak klasör, dosya sunucusunda ya da NAS üzerinde durur. Masaüstüne kaydedilen dosya bu klasöre girmediyse yedeğe de girmez. Bunu kullanıcıya işin başında söyleriz.
Sanal makinenin diski, sanallaştırma katmanındaki ortak depolamadadır. O disk tek bir ana makinenin içindeki tek parçaya bağlıysa, parça gidince makine de gider.
Muhasebe ve üretim veritabanı, dosya kopyasından ayrı ele alınır. Açık veritabanının yarım kopyası geri gelince program açılmaz. Yedek, uygulamanın kendi tutarlı anında alınır.
Kamera kaydı belgeyle aynı hedefe yazılmaz. Kayıt, diski günler içinde doldurur ve asıl yedeğin süresini yer. Kamera arşivi ayrı bir kapasite işidir.
Boş alan her ay yazılır. Doluluk, “bakınca belli olur” diye bırakılmaz. Dolan disk, o geceki yedeği de yarım bırakır.
RAID yedek değildir
RAID, bozulan bir diskin yerini aynı raftaki diğer diskle doldurur. Sunucu çalışmaya devam eder. Silinen dosya, şifrelenen veri ve yanan oda bu raftan geri gelmez. Çünkü sağlam diskler de aynı bozuk hali tutar.
Tek disk arızası, RAID ile atlatılır. İkinci disk de aynı hafta giderse, yedek yoksa veri gider. O yüzden arızalı disk bekletilmeden değişir.
Anlık görüntü de yedek değildir. Görüntü, aynı diskin üzerinde durur. Disk giderse görüntü de gider. Günlerce açık görüntü, sanal makineyi yavaşlatır.
Küme, ana makine susunca sanal makineyi başka kasada açar. Bozuk diski iki kasa da görür. Silinen dosya kümeden çıkmaz.
Geri dönüşüm kutusu, saklama süresi kadar tutar. Süre dolunca dosya kutudan da silinir. Bu kutu, yedek hedefi değildir.
Neyi, ne sıklıkla?
Sıklık ve saklama, afişe basılmış bir saat değildir. Muhasebe evrakının durması gereken yıl ile geçici dosyanın durması gereken ay aynı değildir. İkisi müşteriyle yazılır.
Listeye etki alanı, dosya sunucusu, muhasebe ve üretim girer. İçinde veri olmayan deneme makinesi, hedefi şişirmesin diye dışarıda bırakılabilir.
Microsoft 365 posta kutusu, sanal makinenin içinden çıkmaz. Kutunun kopyası ayrı yazılır. Bu iş Veri Merkezi ve Bulut planıyla birlikte durur. Kutunun kendi çöpü, şirket yedeği sayılmaz.
Gece penceresi, mesai bitince başlar ve sabah kullanıcı gelmeden biter. Yetişmeyen iş, diski gündüz de kilitler. O zaman ya hedef küçülür ya da saat yayılır.
Günlük kopya yakın günü tutar. Haftalık ve aylık kopya, şifrelemenin fark edildiği haftaya kadar geri gitmek içindir. Şifrelenen günün yedeği, şifreli kopyadır. Saklama o günden geriye uzanır.
Her işin sonucu okunur. Başarısız iş, yeşil görünsün diye susturulmaz. Üst üste kırmızı kalan iş, yedek yok demektir.
Geri yükleme denenir
Alınmış dosya, açılabilen dosya değildir. Deneme, canlı sistemin üstüne yazılarak yapılmaz. Açılan kopya ayrı bir yerde durur. Canlıdaki muhasebe bu denemeyle ezilmez.
Tek dosya geri gelir. Kullanıcı, dün sildiği klasörü tüm sunucuyu geri almadan ister. Bu yol açıktır.
Tüm sanal makine geri gelir. Sunucu açılmaz hale gelince dosya dosya kurtarmak yetmez.
Veritabanı, seçilen saate döner. Muhasebe programı o kopyayla açılır. Açılmıyorsa yedek işi uygulama farkında değildir. İş düzeltilir.
Ayda bir, bir dosya ve bir makine bu üç yoldan biriyle açılır. Açılış süresi not edilir. Süre, işin tahammülünü aşıyorsa hedef ya da hat konuşulur. Bu not, sözleşmeye basılmış bir dakika vaadi değildir.
Geri yükleme yetkisi, herkesin etki alanı parolası değildir. Kimlerin dosya açabileceği yazılır.
Bir kopya ofisin dışında
Üç kopya, iki ayrı ortam, biri bina dışında. Bu bir yöntemdir, bir ürün adı değildir. Ofisteki RAID, üç kopyadan biridir. Diğer ikisi başka yerde durur.
Dışarıdaki yer, başka bir şube, binadan çıkan bir disk ya da bulut olabilir. Hangisi olduğu, verinin boyutuna ve ne kadar çabuk açılması gerektiğine göre seçilir.
Yedek hedefi, üretimle aynı yönetici parolasını kullanmaz. Aynı parola, şifreleyen kişinin kopyayı da yazması demektir. Hedef, ayrı bir hesapla ve yalnızca yedek yazılımının gördüğü bir yolla açılır.
Takılı kalan USB disk, şifrelemede sunucuyla birlikte gider. Dışarı çıkan disk, iş bitince çıkarılır ve bina dışında durur.
Değiştirilemeyen kopya, süresi dolmadan silinmez. Bu, yanlışlıkla silinen yedeği de tutar. Süre yine müşteriyle yazılır.
Yedek trafiği, gündüz kullanıcı hattını doldurmasın diye geceye alınır. Hat ve bölüm, Ağ Yönetimi ve Güvenliği planıyla aynı çizilir.
İş nasıl ilerler?
01
Envanter
Hangi sunucu, hangi klasör ve hangi veritabanı duruyor, yazılır. Masaüstü ve kamera bu listenin dışında mı, baştan belli olur.
02
Saklama
Günlük, haftalık ve aylık süre müşteriyle konur. Muhasebenin yılı ile geçici dosyanın ayı aynı kutuya yazılmaz.
03
Kurulum
Hedef, ofisteki diskten ayrı kurulur. Bir kopya bina dışına gider. Yedek hesabı, günlük yönetici hesabı değildir.
04
Deneme
Bir dosya, bir makine ve varsa bir veritabanı ayrı yere açılır. Açılmayan iş, teslim edilmiş sayılmaz.
05
İşletme
Kırmızı iş ve dolan disk her ay bakılır. Saklama süresi, iş değiştikçe yeniden yazılır.
Kimler için
Yedeği aynı sunucunun içindeki ikinci klasöre alan ofisler.
RAID kurulu diye ayrıca kopya aldırmayan işletmeler.
Yedek yazılımı yüklü olup aylardır konsola bakılmamış yapılar.
Muhasebesi tek bir kasada duran ve o kasa susunca işi duran ekipler.
Şifreleme ya da yanlış silmeden sonra geri dönecek bir günü olmayan firmalar.
Sık sorulanlar
RAID yetiyor mu?
Tek diskin bozulmasını RAID karşılar. Silinen dosyayı, şifrelenen veriyi ve raftaki bütün disklerin birden gittiği hali karşılamaz. O haller için kopya, raftan başka bir yerde durur.
Veeam şart mı?
Sanal makine yedeğinde Veeam kullanırız. Ortamda başka bir yazılım kopyayı açılacak halde tutuyorsa onu bozmayız. Karar, geri yükleme denemesinin sonucuna göre verilir. İsim, denemenin önüne geçmez.
Ne kadar sürede geri gelir?
Süre, verinin boyutuna, hedefin nerede durduğuna ve önce hangi sistemin açılacağına göre değişir. Bu süre işin başında yazılır ve denemede ölçülür. Ölçülmemiş bir dakikayı vaat etmeyiz.
Yedek de şifrelenirse ne olur?
Hedef, üretimle aynı paroladaysa ve hep takılı duruyorsa şifreleme oraya da yazılır. Bunun için hesap ayrıdır, bir kopya bina dışındadır ve saklama, fark edilen günden geriye gider. Şifreli günün kendi kopyası sağlam dosya değildir.
Posta kutusu bu yedeğe girer mi?
Microsoft 365 kutusu, dosya sunucusunun içinde değildir. Kutunun kopyası ayrıca yazılır. Bu iş Veri Merkezi ve Bulut kapsamındadır. Kutunun kendi çöp kutusu, şirket yedeğinin yerine geçmez.
Sanal makinenin diski Sanallaştırma sayfasındadır. Küme ve anlık görüntü, bu sayfadaki kopyanın yerine geçmez. Yedek hattının gündüz ağı doldurmaması da Ağ Yönetimi ve Güvenliği ile birlikte kurulur.