Uygulama, altındaki işletim sistemi kadar ayakta kalır. Windows Server, Linux ve hesap yapısı burada kurulur. Kim hangi dosyayı açar, yama hangi gece basılır, yönetici parolası kimde durur, işin başında yazılır. Dolu Dükkân bu katmanı kurar ve sıkılaştırır.
Sunucu, yanındaki konsoldan yönetilir. Görsel, hizmetin anlatımı için kullanılmıştır.
Bu hizmetin içinde ne var?
İşletim sistemi, kurulup unutulan bir kutu değildir. Üstündeki muhasebe, dosya ve etki alanı, bu katman bozulunca birlikte susar. Kapsam, işin başında yazılır.
Kurulum. İş yükü Windows istiyorsa Windows Server kurulur. Servis Linux’ta duruyorsa Linux’ta kalır. İkisi, aynı iş için gerekmedikçe yan yana açılmaz.
Sıkılaştırma. Kullanılmayan rol kapanır. Yönetim kapısı internete açık bırakılmaz. Her makinede aynı yerel yönetici parolası durmaz.
Kimlik. Active Directory varsa hesap kişiye aittir. Ortak parolayla girilen bir hesap, kimin ne yaptığını siler.
Yama takvimi. Güvenlik yamasının penceresi ve sırası burada yazılır. Takvimi her ay işletmek, Yönetilen Hizmetler sözleşmesidir.
Kayıt. Hangi sunucuda hangi rol, hangi sürüm ve kimin yönetici olduğu bir listede durur. Liste yoksa arıza, “bu kutu neydi?” diye başlar.
Üç katman
Windows Server
Dosya sunucusu, etki alanı ve Windows’ta çalışan muhasebe burada durur. Sürüm, yama alan bir sürümdür. Desteği bitmiş sürüm yeni yama almaz. Onu yeni sürüme almak, salı gecesinin işi değildir. Hyper-V ayrı konudur. O iş Sanallaştırma sayfasında durur.
Linux
Web, veritabanı ve zaten Linux’ta duran servis burada kalır. Dağıtım, uygulamanın istediği sürümdür. Marka afişi için dağıtım değiştirmeyiz. Yönetim anahtarla yapılır. Root parolası herkesin bildiği bir cümle olmaz.
Kimlik
Active Directory, ofisteki hesabın yeridir. Kişi işe başlayınca hesabı açılır, ayrılınca aynı gün kapanır. Yetki, işe göre gruptadır. Herkes etki alanı yöneticisi yapılmaz. Günlük iş ile yönetici işi ayrı hesaptadır.
Sıkılaştırma
Kurulan sunucu, varsayılan haliyle açık bırakılmaz. Açık duran eski bir paylaşım, kimse kullanmasa da kapıdır.
Kullanılmayan rol ve servis kapanır. Kurulumda açılmış, işi bitmiş bir rol listede kalmaz.
Uzak masaüstü ve SSH, herkese açık bir kapıya konmaz. Dışarıdan yönetim, Ağ Yönetimi ve Güvenliği sayfasındaki VPN ile gelir.
Yerel yönetici parolası makineden makineye aynı değildir. Bir dizüstünün parolası, bütün ofisin anahtarı olmaz.
Saat, etki alanında aynı kaynaktan gelir. Saati kayan sunucu, kullanıcıyı içeri almaz. Bu, hat kesintisi gibi görünür. Sebep saattir.
İşletim sisteminin kendi duvarı, ofisin güvenlik duvarının yerine geçmez. İkisi de durur. Duvarın kuralı ağ sayfasındadır.
Yönetici hesabının adı ve parolası şirkete aittir. Sohbette düz metin diye dolaşmaz. Kimin bildiği yazılır.
Yama takvimi
Takvim, yamanın hangi gece ve hangi sırayla gideceğini baştan yazar. Güvenlik yaması ile sürüm atlama aynı satırda durmaz.
Pencere, muhasebe kapanışı ve bordro gününün dışına konur. Kullanıcıya saat önceden söylenir.
Önce bir makine güncellenir ve açılır. Uygulama kalkmazsa o gece durulur. Geri alma, işe başlamadan bellidir.
Kümedeki ana makineler aynı anda kapanmaz. Biri güncellenir, üzerindeki iş diğerinde açılır, sonra sıra ötekine gelir.
Desteği bitmiş bir sürümden çıkmak, salı yaması değildir. Ayrı pencere ve ayrı deneme ister. Taşımadan önce kopya denenmiş olur.
Güncellemenin nereden geleceği yazılır. Her sunucu, yama için kendi başına internete çıkmak zorunda değildir.
Basılmayan yama silinmez. Liste, bakan kişiye kalır. Aylık izleme istenirse o liste Yönetilen Hizmetler raporuna düşer.
Hesap ve yetki
Hesap kişiye aittir. Klasör yetkisi, tek tek kişilere yığılmaz. Grup, işi anlatır. Muhasebe klasörü, muhasebe grubundadır.
Bir kişi, bir hesap. Ortak bir parola, ayrılan kişiyi içeride bırakır. O hesap, ayrıldığı gün kapanır.
Servis hesabı, birinin günlük girişi değildir. Parolası sohbette durmaz. Süresi dolunca hangi servisin duracağı yazılır.
Yeni gelen kişinin hesabı ve klasörü açılır. Posta Microsoft 365’teyse kutu, Veri Merkezi ve Bulut sayfasındaki hesapla aynı kişidir. Parola ilkesi iki tarafta da aynı kalır.
Ayrılan kişinin postasına kimin bakacağı ayrıca yazılır. Hesap kapanır, posta sessizce açık bırakılmaz.
Etki alanı tek sunucudaysa, o sunucu susunca kimse giremez. Şirket girişe bağlıysa ikinci denetleyici konuşulur. Üç kişilik ofiste ikinci kutu, alışkanlık olsun diye açılmaz.
Tek kutuda biriken iş
Küçük ofiste etki alanı, dosya ve muhasebe aynı kasada durur. O kasa susunca hepsi susar. Ayırmak, iş buna bağlıysa yapılır. Sanallaştırma, bu rolleri ayrı sanal makinelere bölmenin yoludur.
Yazıcı ve tarayıcı, kendi hesabıyla duruyorsa o hesabın süresi de takvimdedir. Süresi dolan bir servis hesabı, pazartesi sabahı yazıcıyı susturur.
Etki alanının yedeği, bir klasörü başka diske kopyalamak değildir. O kopya Depolama ve Yedekleme ile durur. Klasör kopyası, etki alanını geri getirmez.
İş nasıl ilerler?
01
Envanter
Sürüm, rol ve kimin yönetici olduğu yazılır. Desteği bitmiş sürüm listede ayrıca durur.
02
Kurulum
Yeni sunucu kurulur ya da duran sunucu sıkılaştırılır. Kullanılmayan rol kapanır.
03
Kimlik
Hesap, grup ve yetki işe göre açılır. Ortak parola kalkar.
04
Takvim
Yama penceresi ve sıra yazılır. Sürüm atlama bu pencerenin içine sıkışmaz.
05
Teslim
Yönetici hesabı ve rol listesi şirkete kalır. Liste, bakan kişide rehin durmaz.
Kimler için
Dosya sunucusu olup sürümünün ne olduğunu bilmeyen ofisler.
Herkesin bildiği tek yönetici parolasıyla duran yapılar.
Ayrılan kişinin hesabı haftalarca açık kalan ekipler.
Linux kutusunu kuran kişi ayrılmış, not bırakmamış işletmeler.
Yama ile sürüm atlamayı aynı geceye yığan firmalar.
Sık sorulanlar
Her ofise Active Directory gerekir mi?
Üç bilgisayar, tek paylaşım ve ayrılan kişi yoksa şart değildir. Kişi sayısı artınca, klasör yetkisi karışınca ve ayrılan hesabı kapatmak gerekince hesap yapısı kurulur. Kurulmuş bir etki alanını “küçük olduk” diye dağıtmayız.
Linux’a geçelim mi?
Uygulama Linux’ta çalışıyorsa orada kalır. Yalnızca Windows’ta çalışan muhasebe, işletim sistemi değiştirilerek taşınmaz. Dağıtım, uygulamanın istediği sürümdür. İkinci bir dağıtım, gerekmedikçe yanına açılmaz.
Desteği bitmiş sunucu ne olur?
Yama almayan sürüm, bilinen açıklıkla durur. Onu yeni sürüme almak ayrı penceredir. Önce yedek denenir, sonra taşınır. Taşıma gecesi, salı yamasının içine konmaz. Yeni makine gerekiyorsa Sanallaştırma ile birlikte bakılır.
Yama ile yönetilen hizmet aynı şey mi?
Bu sayfa işletim sistemini ve yama takvimini kurar. Takvimi her ay işletmek, alarmı okumak ve kısa raporu yazmak Yönetilen Hizmetler sayfasındadır. Bütün bilişim kadrosunun yerini tutmak Dış Kaynak BT Yönetimi modelidir. Üçü aynı sözleşme değildir.
Parolalar sizde mi kalır?
Erişim, kurulum sırasında bizde de vardır. Hesabın sahibi şirkettir. Yönetici parolası sohbette düz metin diye durmaz. İş bitince kimde kaldığı yazılır. Ayrılırken şirket kendi yöneticisini açar.